07
APR
2017

Forum voor Democratie gevaar voor de VVD

De laatste verkiezingen is de VVD wederom de grootste partij geworden. Er is zelfs een comfortabele voorsprong geboekt op de nummer twee. Voor de VVD is er dan ook geen vuiltje aan de lucht. Schijn bedriegt, want het politieke landschap voor de VVD is gewijzigd.

VVD heeft er een concurrent bij
Door na te gaan waar de partijen hun kiezers vandaan halen, is het mogelijk om het verkeer tussen kiezers en partijen in kaart te brengen. In 2012 heeft de VVD maar twee echte concurrenten. CDA aan de ene kant en D66 aan de andere kant. Met deze twee partijen op de flanken, was het voor de VVD niet moeilijk de twee partijen van het lijf te houden. In 2017 is Forum voor Democratie erin geslaagd een plek in het parlement te veroveren. En juist Forum haalt een deel van de achterban daar waar de VVD ook zit. Was de wereld voor VVD tot voor kort overzichtelijk, nu moet een derde aanvalslinie worden geopend. In een streven Forum-kiezers te paaien of overlopers vanuit de VVD te voorkomen, kunnen van weersomstuit D66’ers of CDA’ers afschrikt worden. De strategie om te groeien of groot te blijven, is daarmee aanzienlijk moeilijker geworden. Dat Forum nog maar twee zetels heeft doet daar, zo zullen we straks zien, niets aan af.

 

 

De basis van de VVD raakt aangetast
Mooi verlies je als je waar je groot bent wat minder groot bent en waar je klein bent wat minder klein bent. Wie over de jaren heen alle verkiezingsuitslagen van alle stembureaus op een juiste wijze met elkaar combineert, ziet al snel of er sprake is van eb (verlies) of vloed (winst) voor een partij. Beiden zijn goed. Vervelend wordt er al er onregelmatigheden zichtbaar worden in de grafiek. In dat geval muteert de achterban. Precies die voortekenen zijn er bij de VVD. Er zijn plekken waar de VVD aanzienlijk meer verliest dan je op basis van het gemiddelde zou mogen verwachten. Onderzoek naar wat er precies aan de hand is en een antwoord daarop is op zijn plaats om te voorkomen dat het een etterende wond wordt.

 

 

Aandacht voor de grote steden
Wie kijkt naar urbanisatie-vraag van Nederland, ziet dat de VVD minder goed presteert in de centrum-stedelijke gebieden. Hier wonen 2,1 miljoen mensen. Beetje gekscherend zou je kunnen stellen dat de VVD een plattelandspartij is. Nu zal het zo kunnen zijn dat VVD’ers grote huizen met
grote tuinen willen, zodat ze daar wonen waar de urbanisatiegraad laag is. Hoewel de VVD afgelopen verkiezingen in onder meer Rotterdam en Den Haag de grootste partij werd, geven de uitslagen van de
gemeenteraadsverkiezingen reden tot zorg. Zowel in Rotterdam als in Den Haag is de VVD slechts de vijfde partij. In Amsterdam ging de VVD in een decennium van 9 naar 6 zetels. Meer aandacht voor centrum-stedelijke gebieden is dan ook op zijn plaats.

 

 

Forum voor Democratie een blijvertje
Hoewel sommigen stellen dat Forum voor Democratie maar twee zetels in de Tweede Kamer heeft, is dat voor een nieuwe partij een prestatie van formaat. Gelijktijdig is daarmee niet gezegd dat er ook in de toekomst succes zal zijn. Maar de voortekenen voor Forum zijn gunstig. Zo weet Forum in alle gebieden in Nederland goed te scoren. Daarmee is het draagvlak goed verspreid en kan de partij op alle fronten werken aan het versterken van de basis en dus groei in de toekomst. Een groei waar vooral
de VVD last van kan hebben. De VVD ontkomt er niet aan aandacht te besteden aan het electoraat dat zich naar Forum verplaatst. Het noodzakelijk moeten verdelen van aandacht zal kansen scheppen voor CDA en D66 om in te breken op het electoraat van de VVD. Zeker als op een gegeven moment de populaire leider Rutte plaatsmaakt voor een opvolger.

 

 

Voor de VVD is er werk aan de winkel. De partij zal de positie in centrum-stedelijke gebieden moeten verstevigen, ook zal men op onderzoek moeten uitgaan om te ontdekken waarom de basis aangetast raakt in sommige gebieden en er zal een sluitende strategie moeten worden ontwikkeld om een opmars van Forum tegen te gaan zonder kansen te bieden aan CDA en D66. De VVD is nu wederom de grootste partij, maar dat is allesbehalve een zekerheid in de toekomst.

 

 

 

Stichting Politieke Academie

Joost Smits & Frank van Dalen

Nawoord: de analyses zijn gemaakt door alle verkiezingsuitslagen van afgelopen verkiezingen te combineren met de exacte locaties van alle stembureaus in Nederland en dat te combineren met big data. Stichting Politieke Academie als enige organisatie in Nederland over alle uitslagen per stembureau van de verkiezingen Tweede Kamer 2017.

Meer informatie over strategische data analyses en de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 is te vinden op www.politiekeacademie.eu/gr18.